İngiliz Karbonatı, Doğal Alkali ve Şifa Tozu

27.04.2026

İngiliz Karbonatı, Doğal Alkali ve Şifa Tozu

İngiliz Karbonatı Nedir?

İngiliz Karbonatı Ne İşe Yarar?

İngiliz Karbonatı Faydaları

İngiliz Karbonatı Zararlı Olabilecek Durumlar

İngiliz Karbonatı İlaç Etkileşimleri

İngiliz Karbonatını Kimler Kullanamaz

İngiliz Karbonatı Yan Etkileri

Uyarılar

Saklama Koşulları

Kaynakça

 

·         İngilizce Adı: Baking Soda

  • Türkçe Adı: İngiliz Karbonatı / Karbonat
  • Bilimsel Adı: Sodium Bicarbonate (NaHCO₃)

·         Bileşimi: Sodyum bikarbonat

İngiliz Karbonatı Nedir?

Doğada yaygın olarak bulunan; hafif alkali yapıya sahip, beyaz, kristalimsi bir toz. Hem mutfakta hem de sağlık–kişisel bakım alanlarında çok amaçlı olarak kullanılan doğal bir bileşiktir.

İngiliz Karbonatı Ne İşe Yarar?

  • Vücut pH’ını tamponlama
  • Asit fazlasını nötralize etme
  • Mide asidini geçici olarak azaltma
  • Laktik asit birikimini yavaşlatarak sporda dayanıklılık artırma
  • Antimikrobiyal etki

 

 

İngiliz Karbonatı Faydaları

Sindirim Sistemine Faydaları

• Mide yanması, reflü, hazımsızlık için doğal antiasit etki

Kullanım Şekli ve Miktar:

  • 1 bardak oda sıcaklığında suya ¼ çay kaşığı İngiliz karbonatı eklenir.
  • Yemekten en az 2 saat sonra içilir.
  • Günde 1 kez kullanılabilir.
    *Birden fazla kullanım önerilmez, fazla alınırsa mide asidini aşırı düşürüp şişkinlik yapabilir.

Cilt ve Deri Sağlığı

• Kaşıntı, sinek ısırığı, hafif egzama, siyah nokta temizliği

Kullanım Şekli ve Tarifler:

Kaşıntı / sinek ısırığı için:

  • 1 çay kaşığı karbonat + birkaç damla su → macun yapılır.
  • Bölgeye 5–10 dakika uygulanır, durulanır.

Yüz temizleyici etkisi (haftada 1–2):

  • 1 tatlı kaşığı karbonat + 1 tatlı kaşığı su
  • Yüzde 20–30 saniye masaj → durulama.
    *Hassas ciltlerde kızarıklık yapabilir, günlük kullanım önerilmez.

Ağız ve Diş Sağlığı

• Ağız kokusunu azaltır, doğal beyazlatıcı etki gösterebilir.

Kullanım Şekli:

Ağız gargarası:

  • 1 bardak su + ½ çay kaşığı karbonat
  • Günde 1 kez gargara yapılabilir.

Diş beyazlatma (haftada 1):

  • Karbonat + birkaç damla su → macun
  • 20–30 saniye dişlere uygulanır.
    *Günlük kullanım minede aşınma yapar; haftada 1’den fazla yapılmaz.

Detoks ve Alkali Destek

• Vücudun pH dengesini destekler, ağır yemeklerden sonra rahatlatır

Kullanım Şekli:

  • 1 bardak su + ¼ çay kaşığı karbonat
  • Sabah aç karnına değil, gün içinde hafif açlıkta içilebilir.
  • Haftada 2–3 kez idealdir.
    *Fazlası metabolik alkaloz riski yaratır.

Spor Performansı

• Egzersiz sırasında laktik asidi tamponlar, yorgunluğu azaltır.

Kullanım Şekli ve Miktar:
Bilimsel çalışmalardaki protokol:

  • 3–4 bardak suya toplam 0,3 g/kg sodyum bikarbonat
    (Örnek 60 kg bir kişi için yaklaşık 18 gram)
  • Egzersizden 60–90 dakika önce alınır.
  • * Bu yüksek bir dozdur ve mide hassasiyeti yapabilir.
    Sporcular için daha güvenli yaklaşım:
  • 1 bardak su + ½ çay kaşığı karbonat
  • Antrenmandan 1 saat önce.

Bağırsak ve Mikrobiyota Destekleyici Etkisi

• Hafif şişkinlik, gaz için yatıştırıcı

Kullanım Şekli:

  • 1 bardak su + ¼ çay kaşığı karbonat
  • Yavaşça içilir, gazı hafifletebilir.
    *Yemekle birlikte içilmez; sindirimi bozabilir.

Cilt Altı Asidik Yaralanmalar ve Tahriş

• Asidik maddelerle temas sonrası nötralize edici etki

Kullanım:

  • 1 litre suya 1 yemek kaşığı karbonat
  • Etkilenen bölge 5–10 dakika bu suyla yıkanabilir.
    *Bu kullanım asit temaslarında ilk yardım amaçlıdır.
    * Yanık varsa doktora gidilmelidir.

Doğal Deodorant Etkisi

• Ter kokusunu azaltabilir

Tarif:

  • 1 çay kaşığı karbonat + 1 çay kaşığı su
  • Koltuk altına uygulanır, 5–10 dakika sonra durulanır.
    Günlük kullanım: çok hassas ciltlerde tahriş yapabilir.

Ayak Kokusu ve Mantarında Destek Amaçlı

• Ayak kokusunu hafifletir, mantara karşı destek sağlar

Kullanım:

  • Ilık su dolu kaba 2 yemek kaşığı karbonat eklenir.
  • Ayaklar 15–20 dakika bekletilir.
  • Haftada 2–3 kez yapılabilir.

İdrar Yolu Rahatsızlıklarında Destek Amaçlı (Doktora danışarak)

• Mesane yanmasını geçici olarak rahatlatabilir

Kullanım Şekli:

  • 1 bardak suya ¼ çay kaşığı karbonat
  • Günde 1 kez, sadece geçici rahatlama için, birkaç gün süreyle.

İngiliz Karbonatı Zararlı Olabilecek Durumlar

  • Mide ülseri
  • Böbrek yetmezliği
  • Kalp yetmezliği
  • Düşük sodyum gerektiren durumlar
  • Hipertansiyon
  • Hamileler ve emziren annelerde doktora danışılması gerekir

 

İngiliz Karbonatı İlaç Etkileşimleri

  • Proton pompa inhibitörleri (omeprazol vb.)
  • Antasitler
  • Bazı tansiyon ilaçları
  • Lityum
  • Aspirin ve diğer asit karakterli ilaçların emilimini etkileyebilir
    (Kullanım öncesi mutlaka hekime danışılmalıdır.)

İngiliz Karbonatını Kimler Kullanamaz

  • 3 yaş altı (oral olarak kullanamaz)
  • Kalp ve böbrek rahatsızlığı olanlar
  • Sodyum kısıtlaması olanlar
  • Düzenli ilaç kullananlar
  • Gebelik–emzirme dönemi

İngiliz Karbonatı Yan Etkileri

  • Karın şişkinliği
  • Gaz
  • Geçici ishal
  • Kan basıncında artış
  • Aşırı kullanımda metabolik alkaloz

Uyarılar

  • Ölçüsünden fazla kullanılmamalıdır.
  • Hassas mideye sahip kişiler aç karnına almamalıdır.
  • Doktor ve eczacınıza danışarak kullanınız.

Saklama Koşulları

  • Nem almamalıdır.
  • Metal kaplarda uzun süre bekletilmemeli.
  • Serin ve kuru bir yerde, doğrudan güneş ışığından uzak olarak orijinal ambalajında veya koyu renkli cam şişede saklanmalıdır.
  • Çocukların ulaşamayacağı yerlerde muhafaza edilmelidir.
  • Açıldıktan sonra 12 ay içinde tüketilmesi önerilir.

 

Kaynakça

·         Doç. Dr. Saltan F.Z. (2015) ‘ Kozmetik Amaçlı Kullanılan Tıbbi ve Aromatik Bitkiler’ İstanbul, Nobel Tıp

·         Prof. Dr. Gerçek Z. (2024) ‘Kozmetik Kimyası Güzelliğin Formülü’ , 3. Basım, Ankara, Nobel Bilimsel

·         Prof. Dr. Andiç S. (2025) ‘Fonksiyonel Gıda Bileşenleri’ Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitapevi

·         Prof. Dr. Baysoy G. (2020) ‘Fonksiyonel Gıdalar’ 2. Baskı, Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitapları

·         Gu, F., You, Z., Hawkins, N., Reddin, R., Hamour, R., Shapiro, A., Coughlan, C., Seals, D., Furgeson, S., Dixon, A., Nowak, K. L., & Kendrick, J. (2025). Effects of sodium bicarbonate therapy on cognitive and cerebrovascular function in midlife and older adults with chronic kidney disease: A pilot randomized trial. BMC Nephrology, 26, Article 454.

·         Jeong, F.-L., King-Choi, B.-J., Park, J.-S., & et al. (2024). Effects of enteric-coated formulation of sodium bicarbonate on bicarbonate absorption and gastrointestinal discomfort. Nutrients, 16(5), Article 744.

·         Grgic, J., Rodriguez, R. F., Garofolini, A., Saunders, B., Bishop, D. J., Schoenfeld, B. J., & Pedisic, Z. (2020). Effects of sodium bicarbonate supplementation on muscular strength and endurance: A systematic review and meta-analysis. Sports Medicine.

·         González-García, W. H., de la Rosa, L. A., Lira, A. G., & Román-Martínez, M. K. (2023). Effect of oral and topical sodium bicarbonate on functional recovery and soccer-specific performance after exercise-induced muscle damage: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutrients, 17(21), Article 3383.